ඒ වගේම අඩි 4000ක් උස උඩපැලැම්පිටිය කඳු පන්ති මීදුමෙන් වැහිලා තියෙන හැටි හරිම අපූරුයි.
ලෝකය දියුණු වෙද්දී, ආපස්සට ගිය දේදුගල අදටත් සාක්ෂි දරන්නේ කාලය කියන්නේ ඕනෑම අධිරාජ්යයක් නටබුන් කළ හැකි දෙයක් බවටයි.
අපි "Ghost Towns" නැත්නම් මිනිස්සු අතෑරලා දාපු පාළු නගර ගැන අහලා තියෙන්නේ හොලිවුඩ් ෆිල්ම් වලින් විතරයි. හැබැයි අපේ මධ්යම කඳුකරයේ අස්සකට වෙන්නත් අන්න ඒ වගේම අතිශය ගුප්ත, පාළු නගරයක් තියෙනවා කිව්වොත් ඔබ විශ්වාස කරනවාද? ඒ තමයි කාලය විසින් අමතක කරලා දාපු කෑගල්ලේ දේදුගල.
1970 දශකය වෙනකොට දේදුගල කියන්නේ ලේසිපාසු තැනක් නෙවෙයි. කඩසාප්පු 150කට වඩා තිබුණු, හෝටල්, බාබර් සාප්පු වලින් පිරුණු හරිම කාර්යබහුල නගරයක්. පාන්දර 6ට දේදුගලින් පිටත් වුණු බස් එක උදේ 9 වෙද්දී පිටකොටුවට යන තරමටම එදා ප්රවාහන පහසුකම් දියුණු වෙලයි තිබුණේ. එස්. කේ. කඩේ, බාවා කඩේ වගේ නගරයම පාලනය කරපු දැවැන්ත ව්යාපාර එදා මේ නගරයේ පණ ගැන්වුම්කරුවන් වුණා.
ඕනෑම නගරයක් කාලයත් එක්ක දියුණු වෙද්දී දේදුගලට වුණේ ඒකෙ අනිත් පැත්ත. මේ විනාශයට හේතු වුණු ප්රධාන කරුණු 3ක් තියෙනවා.
සුදු ජාතිකයන්ගේ නික්මයාම
1972 වතු ජනසතු වීමත් එක්ක වතු පාලනය කරපු සුදු ජාතිකයන් රට අතහැරලා ගියා. ඒත් එක්කම නගරයේ තිබුණු කඩිසර බව නැති වුණා.
ව්යාපාරිකයන් පලායාම
නගරයේ හිටපු මුස්ලිම් ව්යාපාරිකයන් සහ වතු කම්කරුවන් ක්රමයෙන් නගරය අතහැර යාම නිසා වෙළෙඳාම සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටුණා.
පාර වැරදුණු නගරය
හැත්තෑව දශකයේ අලුත් පාර හදනකොට දේදුගල නගරය මඟහැරලා පාර හැදීම නිසා මේ නගරය තනිකරම හුදෙකලා වුණා.
අද දේදුගලට ගියොත් ඔබට දැනෙන්නේ හරියට කාලය නතර වුණු තැනකට ගියා වගේ හැඟීමක්. ඉංග්රීසි පාලන සමයේ හදපු ලස්සන දෙමහල් ගොඩනැඟිලි අද දිරාපත් වෙලා, වල් බිහිවෙලා තියෙනවා. එදා 150ක් තිබුණු කඩ වලින් අද ඉතිරි වෙලා තියෙන්නේ කඩ 5ක් වගේ පොඩි ප්රමාණයක් විතරයි. තාර පාරවල් පතුරු ගැලවිලා ගිහින් තියෙන විදිය දැක්කම ඇඟ කිළිපොලා යනවා.
නගරය පාලුවට ගියත් පරිසරය නම් හරිම අපූරුයි. බුලත්කොහුපිටිය පැත්තේ ඉඳන් එනවා නම් ඔබට නළඟන ඇල්ල, රිටිගහ ඇල්ල, රුක්මල් ඇල්ල වගේ ලස්සන දියඇලි ගොඩක් බලන්න පුළුවන්. අඩි 4000ක් උස උඩපැලැම්පිටිය කඳු පන්තිය මීදුමෙන් වැහිලා තියෙන දර්ශනය නම් ඇස් දෙකට ලොකු පිනක්!
ලෝකය කොච්චර දියුණු වුණත්, කාලය කියන දේට ඕනෑම අධිරාජ්යයක් නටබුන් කරන්න පුළුවන් කියන්න දේදුගල අදටත් නිහඬ සාක්ෂි දරනවා. ඔබත් වෙනස්ම අත්දැකීමක් හොයන සංචාරකයෙක් නම්, මීදුමෙන් වැසුණු මේ "හොල්මන් නගරයට" දවසක ගිහින් බලන්න!
මුහුණු පොත ඇසුරෙන්
