ආචාර්ය සරත් ගුණපාල, සිරිල් පොන්නම්පෙරුම වගේ දැවැන්ත විද්යාඥවරු ගැන ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම අහලා ඇති. අන්න ඒ සුපිරි චරිත එක්ක කරට කර වැඩ කරන, අපේ රටේ නම විශ්වය පුරාම අරන් යන්න සමත් වුණු තවත් දක්ෂ, ඒ වගේම සුන්දර කාන්තාවක් ගැනයි මේ කතාව.
ඇය නමින් ආචාර්ය පියුමි විජේසේකර (Dr. Piyumi Wijesekara).
මානව වර්ගයාගේ මීළඟ දැවැන්ත පිම්ම වෙනුවෙන්, ඒ කියන්නේ අඟහරු ලෝකය ජය ගන්න නාසා (NASA) ආයතනය ක්රියාත්මක කරන අතිශය සුවිශේෂී ව්යාපෘතියක් වන "අඟහරු මෙහෙයුම් අනුකරණ" (Simulated Mars Mission) කණ්ඩායමට මේ දක්ෂ තරුණිය තේරී පත්වෙලා තිබෙනවා. සිව්දෙනෙකුගෙන් යුත් මේ සුපිරි කණ්ඩායමට ශ්රී ලාංකික ලේ උරුමයක් තියෙන අපේම කෙනෙක් ඇතුළත් වීම මුළු රටටම ලොකු ආඩම්බරයක්!
මෙහෙම කිව්වට මේ අය හෙට අනිද්දාම රොකට් එකක නැගලා අඟහරු ලෝකෙට යන්නේ නම් නැහැ. හැබැයි, ඊට කිසිම දෙවෙනි නොවන අත්දැකීමකට ඔවුන් මුහුණ දෙනවා. ඇමරිකාවේ හූස්ටන් නුවර තියෙන ජොන්සන් අභ්යවකාශ මධ්යස්ථානයේ (Johnson Space Center) ඉදිකරලා තියෙන HERA (Human Exploration Research Analog) කියන විශේෂිත වාසස්ථානය ඇතුළේ මොවුන්ව දින 45 ක් තිස්සේ සම්පූර්ණයෙන්ම හුදෙකලා කරලා තියන්නයි නාසා එකෙන් ලෑස්ති වෙන්නේ.
මේ කුටිය හදලා තියෙන්නේ අඟහරු ග්රහයා මතදී ගගනගාමීන්ට මුහුණ දෙන්න වෙන පාරිසරික සහ මනෝවිද්යාත්මක තත්ත්වයන් ඒ විදිහටම දැනෙන විදිහටයි.
පිටත ලෝකයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන්වෙලා, ඉතාමත් සීමිත ඉඩකඩක මේ අයට ජීවත් වෙන්න සිද්ධ වෙනවා.
පෘථිවියේ ඉන්න පාලන මධ්යස්ථානය එක්ක පණිවිඩ හුවමාරු කරගද්දී, සැබෑ අඟහරු ග්රහයාගේ වගේම මිනිත්තු 5ක පමණ ප්රමාදයක් කෘත්රිමව නිර්මාණය කරලා තියෙනවා.
VR තාක්ෂණය පාවිච්චි කරලා අඟහරු මතුපිට ඇවිදීම (Mars Walks) වගේම විද්යාත්මක පරීක්ෂණත් මෙහිදී සිදුකෙරෙනවා.
පියුමි කියන්නේ නිකම්ම නිකන් ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වුණු කෙනෙක් නෙවෙයි. ඇය අභ්යවකාශ ජීව විද්යාව පිළිබඳ ඉහළම සුදුසුකම් තියෙන පර්යේෂකයෙක්! ඇය කැලිෆෝනියාවේ සිලිකන් වැලි හි පිහිටි NASA Ames Research Center හි පශ්චාත් ආචාර්ය උපාධි පර්යේෂණ විද්යාඥවරියක් විදිහට මේ වෙද්දී සේවය කරනවා.
ඇගේ ප්රධානම පර්යේෂණ වැඩකටයුත්ත වෙලා තියෙන්නේ අභ්යවකාශයේ තියෙන විකිරණ සහ චන්ද්ර දූවිලි අපේ ශ්වසන පද්ධතියට බලපාන්නේ කොහොමද කියන එක ගැන මිනිස් පටක ආකෘති ඇසුරින් අධ්යයනය කරන එකයි. ඒ වගේම ඇය ලෝක ප්රසිද්ධ කානගී මෙලන් විශ්වවිද්යාලයෙන් (Carnegie Mellon University) ජෛව වෛද්ය ඉංජිනේරු විද්යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධියකුත් ලබාගෙන තියෙනවා.
මේ අසීරු දින 45 මෙහෙයුම සඳහා පියුමි එක්ක තවත් අභ්යවකාශ ක්ෂේත්රයේ ප්රවීණයන් තුන්දෙනෙක් එකතු වෙනවා.
ජේසන් ලී (Jason Lee) - කනෙක්ටිකට් විශ්වවිද්යාලයේ යාන්ත්රික හා අභ්යවකාශ ඉංජිනේරු විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙක්.
ස්ටෙෆනි නවර්රෝ (Stephanie Navarro) - සයිබර් ආරක්ෂණය (Cybersecurity) සහ පද්ධති ඉංජිනේරු විද්යාව පිළිබඳ විශේෂඥවරියක්.
ෂරීෆ් අල් රෝමයිති (Shareef Al Romaithi) - එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ (UAE) සිට පැමිණි ප්රවීණ ගුවන් නියමුවෙක්.
මේ සුවිශේෂී පරීක්ෂණයේ ප්රධානම අරමුණ වෙන්නේ දිගුකාලීන අභ්යවකාශ ගමන් වලදී අපේ සිරුරට සහ මනසට මොන වගේ බලපෑමක් වෙනවාද කියන එක අධ්යයනය කරන එකයි. මේ කණ්ඩායම ඇසුරින් සෞඛ්ය පරීක්ෂණ 18ක් විතර සිදු කෙරෙනවා. අනාගතයේදී මිනිස්සුන්ව ඇත්තටම අඟහරු ලෝකයට හරි හඳට හරි යවන "ආටෙමිස්" (Artemis) මෙහෙයුම් වලදී, ගගනගාමීන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කරගන්න මේ හොයාගන්න දත්ත අතිශයින්ම වැදගත් වෙනවා.
ඉතින්, ලංකාවට කීර්තියක් ගෙනාපු දැවැන්ත විද්යාඥයන්ගේ නාමාවලියට එකතු වෙන මීළඟ තරු ලකුණ අපේ පියුමි විජේසේකර බව නම් කිසිම සැකයක් නැහැ. කවදාහරි මිනිස්සු පෘථිවියෙන් එහා වෙනත් ග්රහලෝකයක ජනපද පිහිටුවන දවසට, ඒ අභ්යවකාශ ඉතිහාස පොතේ රන් අකුරින් ලියැවෙන අපේ ශ්රී ලාංකික නාමයන් දකිද්දී ඇත්තටම අපිට දැනෙන්නේ නිහතමානී ආඩම්බරයක්!