මුම්බායි නුවර පැවැත්වුණු 'සැෆ්රනට්' (Saffronart) වෙන්දේසියේදී මේ ඓතිහාසික සටහන් 688ක එකතුව අලෙවි වෙලා තියෙන්නේ ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 16.2කටයි! (එනම්, ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 1.7කට ආසන්න මුදලකටයි).
මෙය ඉන්දියානු ඓතිහාසික ලේඛනයක් වෙන්දේසියකදී අලෙවි වුණු ඉහළම මිල ලෙසටත් ඉතිහාසගත වෙලා අවසන්.
බොහෝ දෙනෙක් හිතන්නේ මේවා ගාන්ධීතුමාගේ දේශපාලන රහස් හෝ නිදහස් සටන ගැන ලියපු දේවල් කියලා වුණත්, ඇත්ත කතාව ඊට වඩා ගොඩක් සංවේදීයි.
ලියැවුණු හේතුව: මේ සටහන් 688ම ගාන්ධීතුමා ලියලා තියෙන්නේ එතුමාගේ ළඟම හිතවතෙක් වුණු 'ආනන්ද් ටී. හිංගෝරානි' වෙනුවෙන්. ආනන්ද්ගේ ආදරණීය බිරිඳ විද්යාගේ හදිසි අභාවයෙන් පස්සේ ඔහු දැඩි කම්පනයට පත්වෙලා හිටපු වෙලාවේ, ඔහුගේ හිත හදන්න තමයි ගාන්ධීතුමා මේ සටහන් එවලා තියෙන්නේ.
අන්තර්ගතය: 1944 නොවැම්බර් ඉඳන් 1946 ඔක්තෝබර් දක්වා කාලය ඇතුළත හින්දි භාෂාවෙන් ලියැවුණු මේවායේ, ජීවිතයේ දුකට මුහුණ දෙන විදිහ, සත්යය, ඉවසීම සහ විශ්වාසය ගැන අපූරු දර්ශනයක් කැටිවෙලා තියෙනවා.
වටිනාකම: දේශපාලන නායකයෙක් විදිහට දැඩි තීරණ ගත්තු ගාන්ධීතුමාගේ චරිතය ඇතුළේ හිටපු ඒ සංවේදී මනුස්සයා මේ සටහන් තුළින් මනාවටම පේන්න තියෙන නිසයි මේවාට මේ තරම් වටිනාකමක් ලැබිලා තියෙන්නේ.
මේ වෙන්දේසියේදී ගාන්ධීතුමාට අයත් තවත් පෞද්ගලික භාණ්ඩ රැසක් අලෙවි වුණත්, මේ සුවිශේෂී ලේඛන එකතුව ඉන්දියාවෙන් පිටට නොයවා රට ඇතුළේම අඛණ්ඩව සුරක්ෂිතව තියන්න දැන් තීරණය කරලා තියෙනවා.