කිසිදු වටහා ගැනීමකින් තොරව, ලොව පුරා සිටින චොකලට් ලෝලීන්ට තමන් වඩාත්ම ප්රිය කරන චොකලට් වර්ගයන් රසවිඳීමට ලැබෙන කදිම අවස්ථාවක් ලෙස මෙම දිනය හැඳින්විය හැකියි.
චොකලට් බාර් පමණක් නොව, චොකලට් කිරි, හොට් චොකලට්, චොකලට් කේක්, බ්රව්නීස් ඇතුළු චොකලට් මුසු වූ ඕනෑම ප්රණීත ආහාරයක් අගය කිරීම මෙදින සිදු කෙරෙනවා.
චොකලට් බිහිවන්නේ නිවර්තන කලාපීය Theobroma cacao නමැති ගසෙන් ලැබෙන බීජ මඟින් මෙක්සිකෝව, මධ්යම ඇමරිකාව සහ දකුණු ඇමරිකාවේ උතුරු ප්රදේශවල වසර 3,000කට වැඩි කාලයක සිට කොකෝවා වගා කර තිබෙනවා. කොකෝවා බීජ භාවිතය පිළිබඳ පැරණිතම සාක්ෂි හමුවන්නේ ක්රිස්තු පූර්ව 1100 තරම් ඈත අතීතයකිනි.
කොකෝවා බීජවල ඇත්තේ ඉතා තිත්ත රසයකි. එම නිසා එහි නියම චොකලට් රසය මතු කර ගැනීමට නම් ඒවා පැසවීමට (Ferment) ලක් කළ යුතුයි.
ඉන්පසුව එම බීජ වියළා, පිරිසිදු කර, බැද ගැනීම (Roast) සිදු කරනවා. බැදගත් පසු එහි ලෙල්ල ඉවත් කර 'කොකෝවා නිබ්ස්' (Cacao nibs) සාදා ගන්නා අතර, ඒවා අඹරා 'කොකෝවා මාස්' (Cocoa mass) හෙවත් ශුද්ධ චොකලට් මිශ්රණය නිපදවනු ලබනවා.
මෙම ශුද්ධ චොකලට් මිශ්රණය ද්රව බවට පත් කිරීමෙන් පසුව එය ප්රධාන කොටස් දෙකකට වෙන් කෙරෙනවා.
1. කොකෝවා ඝන ද්රව්ය (Cocoa solids)
2. කොකෝවා බටර් (Cocoa butter)
අප වෙළඳපොළේ දකින චොකලට් ප්රධාන වශයෙන් වර්ග 4කට බෙදා දැක්විය හැකියි.
අන්ස්වීටන්ඩ් බේකින් චොකලට් (Unsweetened baking chocolate)
පැණි රස නොමැති, විවිධ අනුපාතවලින් යුත් කොකෝවා ඝන ද්රව්ය සහ කොකෝවා බටර් පමණක් අඩංගු චොකලට් වර්ගයකි. (බේකින් කටයුතු සඳහා යොදා ගනී).
ස්වීට් චොකලට් (Sweet chocolate)
කොකෝවා ඝන ද්රව්ය, කොකෝවා බටර් සහ සීනි මිශ්ර කර සාදනු ලබනවා.
මිල්ක් චොකලට් (Milk chocolate)
ස්වීට් චොකලට් වලට කිරි පිටි හෝ උකු කිරි (Condensed milk) එකතු කිරීමෙන් නිපදවයි.
වයිට් චොකලට් (White chocolate)
මෙහි කොකෝවා ඝන ද්රව්ය අඩංගු නොවන අතර, කොකෝවා බටර්, සීනි සහ කිරි පමණක් අඩංගු වේ.
ලෝක ජනගහනයෙන් 10 දෙනෙකුගෙන් 9 දෙනෙකුම චොකලට් වලට ප්රිය කරන අතර, දිනකට බිලියනයකට ආසන්න පිරිසක් චොකලට් ආහාරයට ගනිති. චොකලට් රසවත් වීමට අමතරව එහි සෞඛ්යමය වාසි කිහිපයක්ද පවතිනවා.
චොකලට් මඟින් මොළයේ සෙරොටොනින් (Serotonin) සහ ඩොපමින් (Dopamine) මට්ටම ඉහළ නංවන අතර, එමඟින් අපගේ මනෝභාවය (Mood) ප්රීතිමත් කිරීමට උපකාරී වෙනවා.
එසේම, විශේෂයෙන්ම ඩාර්ක් චොකලට් (Dark chocolate)වල ඉහළ ප්රතිඔක්සිකාරක (Antioxidants) ප්රමාණයක් අඩංගු වෙනවා. ලේ ගමනාගමනය ක්රමවත් කිරීමට, රුධිර පීඩනය පාලනය කිරීමට සහ හෘද රෝග ඇතිවීමේ අවදානම අඩු කිරීමට ඩාර්ක් චොකලට් උපකාරී වෙනවා.
එබැවින් මේ එළඹෙන ලෝක චොකලට් දිනයේදී ඔබේ ප්රියතම චොකලට් කැබැල්ලක රස බලමින් සතුටු වීමට අමතක නොකරන්න!