මේ කියන්න යන්නේ ඒ වගේ හදවත පලාගෙන යන සංවේදී කතාවක්.
මමයි කසුනුයි ඉස්කෝලේ යන කාලේ ඉඳන්ම පණ වැනි යාළුවෝ. අපි වාඩි වුණේ එකම ඩෙස්ක් එකේ. බඩගිනි වුණාම බත් එක බෙදාගෙන කෑවේ අසීමිත සහෝදරත්වයකින්. අපිට තිබුණේ එකම හීනයයි, ඒ තමයි කවදා හරි දියුණු වෙලා "ලොකු මිනිස්සු" වෙන එක.
ඉස්කෝලෙන් පස්සේ මම කොළඹ ආවා. වාසනාව මගේ පස්සෙන් ආවා. බිස්නස්, යාන වාහන, සල්ලි බාගේ විතරක් නෙවෙයි "හයි ෆයි" යාළුවොත් මට හම්බවුණා. ඒ සල්ලි මලුත් එක්ක මට මගේ පරණ යාළුවා කසුන්ව අමතක වුණා. එයා මට ගත්ත කෝල් වලට මම ආන්සර් කළේ නැත්තේ "ඕකා මොකක් හරි උදව්වක් ඉල්ලන්න කතා කරනවා ඇති" කියලා මගේ හිත ඇතුළේ ඇති වුණ හිස් මාන්නය නිසයි.
දවසක් ගමේ ගිය වෙලාවක මට හිතුණා මගේ අලුත් කාර් එකත් අරන් කසුන්ගේ ගෙදර යන්න. මම හිතුවේ මම "පොරක්" වෙලා ඉන්න හැටි එයාට පෙන්නලා පුදුම කරන්න. ඒත් මම එහේ යද්දී කසුන්ගේ ගෙදර ඉස්සරහා සුදු කොඩියක් හෙමින් හෙමින් ලෙලදෙනවා.
මගේ පපුව ගැහෙන්න ගත්තා. මම ඇතුළට දුවද්දී සාලේ මැද පෙට්ටියක නිහඬවම නිදාගෙන හිටියේ මගේ ඒ පරණ යාළුවා. කසුන්ගේ අම්මා මගේ අත අල්ලලා මෙහෙම කිව්වා..
"පුතේ... උඹ එනකම් කසුන් දවස් ගාණක් මඟ බලාගෙන හිටියා. එයාට ලොකු අසනීපයක් තිබුණා. මම උඹට කතා කරන්න හැදුවත් එයා එපා කිව්වා. 'අයියෝ අම්මේ... එයා ලොකු බිස්නස් කරන කෙනෙක්නේ, වැඩ ඇති, කෝල් කරලා කරදර කරන්න එපා' කියලා එයා හැමදාම කිව්වා."
අම්මා මගේ අතට දුන්නේ පරණ වුණු ලියුම් කවරයක්. ඒක ඇතුළේ තිබුණේ ඉස්කෝලේ කාලේ අපි ලියපු පරණ සටහන් කිහිපයක් සහ මගේ ෆොටෝ එකක්. ඒ යටින් කසුන් හෙමින් ලියලා තිබුණා...
"මචං... උඹ කොහේ හිටියත් සතුටින් ඉන්නවා දැක්කම මට ඇති. මම උඹේ දියුණුව ගැන පත්තරවල බලලා සතුටු වුණා. මට උඹෙන් සල්ලි ඕන වුණේ නෑ මචං... මට ඕන වුණේ මැරෙන්න කලින් එක පාරක් මගේ යාළුවා එක්ක පරණ විදිහට බත් එකක් බෙදාගෙන කන්න විතරයි..."
එදා මම ඒ පෙට්ටිය ළඟ දණගහලා මහා හයියෙන් ඇඬුවා. මම හම්බ කරපු කෝටි ගණන් සල්ලි වලටවත් මගේ පණ වැනි යාළුවාව ආයේ මට දෙන්න බැරි වුණා. මම දහස් ගණන් මිනිස්සු අතරේ හිටියත්, මගේ හිතේ ඇත්තම දුක දන්නා ඒ එකම යාළුවා මට සදහටම අහිමි වෙලා.
සල්ලි පස්සේ දුවද්දී ඔබව "ඔබ" කරපු මිනිස්සුන්ව කවදාවත් අමතක කරන්න එපා. පරණ යාළුවෙක් කතා කරද්දී ඒක "උදව්වක් ඉල්ලන්න" කියලා හිතන්න එපා. සමහරවිට ඔවුන්ට ඕනේ ඔබේ සල්ලි නෙවෙයි, ඔබේ කාලය සහ ආදරය විතරක් වෙන්න ඇති.
ඔබටත් මෙවැනි පණ වැනි යාළුවෙක් ඉන්නවා නම්, මේ දැන්ම එයාට කෝල් එකක් දෙන්න. සුවදුක් අහන්න. මොකද පස්සේ පසුතැවෙන්න ඉතුරු වෙන්නේ කඳුළු විතරක්ම වෙන්න පුළුවන්.